MIĘDZYNARODOWY KOMENTARZ DO PISMA ŚW. EWANGELIA WEDŁUG ŚW. MARKA

Pierwszy z tomików nowej wersji edycji „Międzynarodowego komentarza do Pisma Świętego". W komentarz w odpowiednich miejscach wplecione są fragmenty Pisma Świętego, co odpowiada pierwotnej intencji redaktorów naukowych tego poczytnego dzieła, a mianowicie zachęcania wiernych do równoległego czytania tekstu Pisma Świętego i komentarza.

WPROWADZENIE

Ewangelia według św. Marka jest najkrótszą z Ewangelii kano­nicznych, a wiele wskazuje na to, że w swej obecnej formie także najstarszą z nich. Przyjmuje się, że została napisana w Rzymie i jest bardzo prawdopodobne, że powstała w środowisku blisko związanym ze św. Piotrem Apostołem. Świadczy o tym specyficzne spojrzenie na osobę i posłannictwo Jezusa Chrystusa, w którym dominuje postrzeganie Go właśnie oczami św. Piotra. Na ten jej specyficzny rys zwracano uwagę od dawna, potwierdzają go również współczesne analizy językowe i historyczne. Wskazują one, że niektóre wypowiedzi i epizody, przedstawione jedynie w tej Ewangelii, dobrze odzwierciedlają sytuację Apostoła Piotra z okresu ziemskiego życia i działalności Jezusa oraz tę, jaka nastąpiła w rezultacie Jego męki, śmierci i zmartwychwstania. Narracja ewangeliczna jest w zasadzie pozbawiona emocji, czasami wręcz sucha, a nawet lakoniczna, powiedzielibyśmy „męska” w tym sensie, iż oddaje charakter mężczyzny przywykłego do zwięzłego i prostego sposobu myślenia i mówienia.

Pismo, które w kanonie Nowego Testamentu występuje jako druga Ewangelia, w pełni zasługuje na to, by od niego rozpoczynać osobistą lekturę narracji o życiu i losach oraz działalności i nauczaniu Zbawiciela. Otwierające je słowa: „Początek Ewangelii o Jezusie Chrystusie, Synu Bożym” dobrze wyrażają zawartość wprowadzającą w treść wszystkich czterech Ewangelii. Druga Ewangelia kanoniczna opowiada o Jezusie, ukazując Go jako prawdziwego Boga i prawdziwego człowieka, a obydwa wymiary stanowią trzon Dobrej Nowiny wyzna czającej fundament i ramy chrześcijaństwa. Połączenie Boskiej i ludzkiej tożsamości Jezusa jest tak niewiarygodne, że wyjaśnia zjawisko „sekretu mesjańskiego”, a w gruncie rzeczy pozostaje do dzisiaj swoistym skandalem wyróżniającym chrześcijaństwo spośród wszystkich innych religii. Bardzo wyraźnie jest to Ewangelia o Królestwie Bożym: zapoczątkowane przez Jezusa i obecne w świecie, staje się przedmiotem nadziei dla tych, którzy w Niego uwierzyli i stali się narzędziami Jego zbawczej obecności i mocy w świecie.

W kontekście innych wprowadzeń i komentarzy do Ewangelii według św. Marka ten wyróżnia się pragnieniem jej zrozumienia i objaśnienia w nawiązaniu do potrzeb i oczekiwań czytelników na progu XXI wieku. Każda lektura księgi biblijnej jest uwarunkowana położeniem tych, którzy po nią sięgają, szukając w niej „duchowej strawy”. Nie traktują jej zatem wyłącznie jako świadectwa o zamierzchłej przeszłości, ale jako księgę żywą, ważną dla nas i mającą nam wiele do powiedzenia. Komentarz powinien towarzyszyć lekturze teks tu świętego, ale nigdy jej nie zastąpi. Ponieważ tekst biblijny jest najważniejszy, poznawanie i przyswajanie wiadomości zawartych w komentarzach powinno odbywać się samodzielnie i krytycznie. Dzięki temu wsłuchując się w tekst święty, nawiązujemy owocny dialog z tymi, którzy, tak jak my, czytają go i objaśniają, dzieląc się rezultatami swoich dociekań i przemyśleń.

Niniejsze opracowanie stanowi część obszernego „Międzynarodowego komentarza do Pisma Świętego. Komentarz katolicki i ekumeniczny na XXI wiek". Dwa polskie wydania tego dzieła, starannie przygotowane przez Wydawnictwo Księży Werbistów „Verbinum” (2000, 2001), ukazały się równolegle z kilkoma wydaniami w najbardziej rozpowszechnionych językach obcych. Weszły one na stałe do krwiobiegu biblistyki i teologii polskiej, można je bowiem spotkać w każdej, nie tylko teologicznej, dobrej bibliotece. Ich wartość polega na tym, że stanowią cenne kompendium nowoczesnej wiedzy biblijnej.

Zainteresowanie tym opracowaniem jest ciągle duże, co wynika z faktu ustawicznego zainteresowania Biblią i jej wszechstronnego oddziaływania nie tylko w sferze religii i teologii, lecz także szeroko pojętej kultury. Podnosiły się głosy, że potrzebne jest mniejsze opracowanie, dotyczące poszczególnych zbiorów i ksiąg biblijnych, łatwiejsze do przenoszenia i używania go w każdych warunkach. Należy więc wyrazić nadzieję, że również ta wersja spotka się z życzliwym przyjęciem oraz uznaniem czytelników i słuchaczy Pisma Świętego. 

Ks. prof. Waldemar Chrostowski 
Przewodniczący Stowarzyszenia Biblistów Polskich